Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và của ngành Kiểm sát nhân dân về đẩy mạnh chuyển đổi số, vừa qua Chi bộ Viện KSND khu vực 10, tỉnh Gia Lai đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề quý I năm 2026, với nội dung: “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác kiểm sát”. Buổi sinh hoạt chuyên đề nhằm nâng cao nhận thức chính trị, thống nhất hành động của cán bộ, đảng viên trong việc chủ động tiếp cận và ứng dụng công nghệ mới, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.

 Chuyển đổi số – yêu cầu tất yếu trong giai đoạn phát triển mới

Chuyển đổi số hiện nay được xác định là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và xây dựng nền hành chính hiện đại. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Cụ thể hóa chủ trương đó, nhiều văn bản quan trọng của Trung ương và Chính phủ đã được ban hành, như Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị về chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư; Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Quyết định số 127/QĐ-TTg về chiến lược quốc gia nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Đối với ngành Kiểm sát nhân dân, chuyển đổi số được xác định là một khâu đột phá quan trọng nhằm hiện đại hóa hoạt động của ngành, góp phần nâng cao hiệu quả thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành nhiều chỉ thị, kế hoạch về chuyển đổi số, trong đó nhấn mạnh việc từng bước đưa các hoạt động quản lý, điều hành và một số hoạt động nghiệp vụ trọng tâm lên môi trường số; đẩy mạnh số hóa hồ sơ vụ án; xây dựng các nền tảng quản lý án; đồng thời nghiên cứu, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ cán bộ, Kiểm sát viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Trong bối cảnh đó, việc tổ chức sinh hoạt chuyên đề về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại Chi bộ Viện KSND khu vực 10 có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên về xu thế phát triển tất yếu của công nghệ trong hoạt động tư pháp.

Từng bước ứng dụng công nghệ số trong hoạt động nghiệp vụ

Tại buổi sinh hoạt chuyên đề, các đồng chí đảng viên đã cùng trao đổi, thảo luận về khái niệm, vai trò của công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của ngành Kiểm sát nhân dân. Theo đó, chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là việc ứng dụng máy tính hay phần mềm trong công việc, mà là quá trình thay đổi tổng thể phương thức làm việc, quản lý và xử lý hồ sơ trên môi trường số, hướng tới xây dựng cơ quan kiểm sát hiện đại, chuyên nghiệp.

Thời gian qua, Viện KSND khu vực 10 đã từng bước triển khai các phần mềm nghiệp vụ của ngành, ứng dụng hệ thống quản lý văn bản điều hành và tăng cường sử dụng thư điện tử công vụ trong xử lý công việc. Nhiều cán bộ, Kiểm sát viên đã chủ động ứng dụng các công cụ công nghệ thông tin trong việc soạn thảo văn bản, tra cứu tài liệu pháp luật và phục vụ công tác chuyên môn.

Trong lĩnh vực nghiệp vụ, chuyển đổi số được xác định tập trung vào việc số hóa hồ sơ vụ án, quản lý dữ liệu nghiệp vụ và xây dựng các nền tảng quản lý án trên môi trường số. Hiện nay toàn ngành Kiểm sát nhân dân đang thực hiện chiến dịch thần tốc để nhập dữ liệu án hình sự trên Nền tảng quản lý án hình sự trong đó bảo đảm toàn bộ tài liệu phát sinh trong quá trình giải quyết vụ án được số hóa và đưa lên Nền tẳng để quản lý tập trung theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chia sẻ thông tin giữa các đơn vị trong toàn Ngành. Đồng thời, theo định hướng của ngành Kiểm sát nhân dân, thời gian tới sẽ triển khai thêm Nền tảng quản lý án dân sự.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được xem là xu hướng mới có thể hỗ trợ hiệu quả cho cán bộ, Kiểm sát viên trong nhiều khâu công tác. AI có thể hỗ trợ tóm tắt hồ sơ vụ án, hệ thống hóa chứng cứ, tra cứu nhanh các quy định pháp luật, án lệ và văn bản hướng dẫn liên quan. Trong quá trình thực hành quyền công tố, AI còn có thể hỗ trợ xây dựng đề cương hỏi cung, đề cương xét hỏi hoặc gợi ý một số vấn đề pháp lý cần làm rõ trong vụ án.

Tuy nhiên, tại buổi sinh hoạt chuyên đề, các đồng chí đảng viên cũng thống nhất quan điểm rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế vai trò, trách nhiệm pháp lý của Kiểm sát viên. Mọi quyết định tố tụng vẫn phải do Kiểm sát viên nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Vai trò lãnh đạo của chi bộ trong công tác chuyển đổi số

Một trong những nội dung quan trọng được thảo luận tại buổi sinh hoạt là vai trò lãnh đạo của chi bộ trong việc định hướng nhận thức và tổ chức thực hiện công tác chuyển đổi số tại đơn vị.

Theo đó, chi bộ giữ vai trò hạt nhân chính trị, có trách nhiệm lãnh đạo, định hướng để cán bộ, đảng viên nhận thức đúng về ý nghĩa và tầm quan trọng của chuyển đổi số cũng như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác kiểm sát. Việc ứng dụng công nghệ phải được thực hiện trên cơ sở tuân thủ pháp luật, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước.

Chi bộ cũng xác định cần đưa nội dung chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới vào chương trình sinh hoạt định kỳ, qua đó tạo diễn đàn để cán bộ, đảng viên trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ cách làm hay trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Đối với mỗi đảng viên, việc chủ động học tập, nâng cao kỹ năng số và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Mỗi cán bộ, Kiểm sát viên cần tích cực tiếp cận các công cụ công nghệ mới để phục vụ tốt hơn cho công tác chuyên môn, đồng thời phải sử dụng công nghệ đúng mục đích, đúng quy định, không để xảy ra lộ lọt thông tin, tài liệu nghiệp vụ.

Hướng tới xây dựng môi trường làm việc số trong ngành Kiểm sát nhân dân

Qua buổi sinh hoạt chuyên đề, Chi bộ Viện KSND khu vực 10 đã thống nhất nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi số tại đơn vị. Trong đó, chú trọng tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên về công tác chuyển đổi số và ứng dựng trí tuệ nhân tạo AI; tổ chức việc tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo; đồng thời nghiên cứu, xây dựng các hướng dẫn nội bộ về việc sử dụng AI trong công tác nghiệp vụ.

Bên cạnh đó, chi bộ cũng kiến nghị các cơ quan cấp trên tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành Kiểm sát nhân dân; tăng cường đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin; xây dựng các nền tảng số dùng chung để bảo đảm kết nối, liên thông dữ liệu giữa các đơn vị trong Ngành cũng như giữa ngành Kiểm sát với các cơ quan tư pháp khác.

Có thể khẳng định rằng, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo AI trong hoạt động của ngành Kiểm sát nhân dân là xu thế tất yếu trong giai đoạn hiện nay. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình phát triển khoa học – công nghệ mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của ngành Kiểm sát nhân dân.

Thông qua sinh hoạt chuyên đề lần này, Chi bộ Viện KSND khu vực 10 đã góp phần nâng cao nhận thức, tạo sự thống nhất trong tư tưởng và hành động của cán bộ, đảng viên về công tác chuyển đổi số. Qua đó, từng bước xây dựng môi trường làm việc hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và phục vụ tốt hơn nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân./.

Phạm Thế Quang- Viện KSND khu vực 10