Tác giả: Đinh Xuân Quang - Kiểm tra viên,Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6

Tác giả - Võ Văn Cường, Kiểm sát viên trung cấp Viện KSND tỉnh Gia Lai

Tác giả: Phan Hòa Hiệp – Phòng 7

Trên tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, kiểm soát quyền lực nhà nước là nguyên tắc cốt lõi bảo đảm quyền lực được thực thi trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Trong lĩnh vực tố tụng dân sự, quyền lực nhà nước được thể hiện thông qua hoạt động của các cơ quan và người tiến hành tố tụng. Thời gian qua, bên cạnh những kết quả tích cực vẫn còn xuất hiện tình trạng lạm quyền, thiếu khách quan, thậm chí có biểu hiện tiêu cực trong một số hoạt động tố tụng. Do đó, việc hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực trong tố tụng dân sự là yêu cầu cấp thiết nhằm tăng cường giám sát, ngăn ngừa vi phạm, tham nhũng, tiêu cực, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân.

Ngày 02/02/2026, Hội đồng Thẩm phán Tòa án NDTC đã công bố 10 án lệ mới, trong đó có 04 án lệ thuộc lĩnh vực hình sự (Án lệ số 73, 74, 75 và 76/2025/AL). Các án lệ này được xây dựng từ những vụ án điển hình trong thực tiễn xét xử, góp phần giải đáp các vướng mắc thường gặp khi áp dụng pháp luật hình sự, nhất là trong việc xác định tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, phân biệt các tội xâm phạm sở hữu và xử lý công cụ, phương tiện được sử dụng để phạm tội, qua đó giúp việc xét xử được thống nhất và đúng pháp luật.

Luật Thi hành án dân sự (THADS) năm 2025, gồm 05 Chương, 116 Điều, được Quốc hội thông qua ngày 05/12/2025, có hiệu lực từ 01/7/2026 (trong đó một số quy định về chuyển đổi số có hiệu lực từ 20/01/2026), đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng nhằm khắc phục những hạn chế, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn tổ chức THADS và kiểm sát THADS thời gian qua. Với nhiều điểm mới đáng chú ý liên quan đến xử lý án tồn đọng, quản lý và bảo quản vật chứng, đẩy mạnh chuyển đổi số, cũng như xã hội hóa một số hoạt động thi hành án… Luật THADS mới đã đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong lĩnh vực này. Trên cơ sở đó, bài viết tập trung phân tích, làm rõ một số nội dung đổi mới tiêu biểu của Luật, qua đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn tới.

Tác giả: Phan Hoà Hiệp - KSVTC Phòng 7

Trong tiến trình hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, việc làm rõ và chuẩn hóa việc áp dụng các quy định pháp luật luôn là một nhiệm vụ trọng tâm. Mới đây, ngày 30/9/2025, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 52 Bộ luật Hình sự. Trong đó, việc làm rõ các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 2 Điều 51 BLHS đã mang đến những tác động tích cực, góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong hoạt động xét xử.

....

....