Nhằm nâng cao kiến thức pháp luật liên quan đến tảo hôn và những hậu quả pháp lý do hành vi vi phạm pháp luật này gây ra, chiều ngày 20/4/2026, Viện KSND khu vực 2 Gia Lai phối hợp với Đoàn xã Vân Canh và Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS và THPT Vân Canh tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật phòng, chống tảo hôn, thu hút đông đảo giáo viên, học sinh của Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS và THPT Vân Canh tham gia.
Toàn cảnh phiên tòa giả định
Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS và THPT Vân Canh - nơi tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật phòng, chống tảo hôn lần này nằm trên địa bàn xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai. Địa bàn này với tỉ lệ bà con đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 40% nên vẫn còn xảy ra tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết, xâm hại tình dục với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi và trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS và THPT Vân Canh có số lượng không nhỏ các em tuổi mới lớn, các em đồng bào dân tộc thiểu số - những đối tượng có thể là nạn nhân của hủ tục trên. Do đó, phiên tòa giả định là một trong những hình thức tuyên truyền mang lại hiệu quả cao vì có tính trực quan sinh động, thiết thực, dễ hiểu, dễ tiếp cận và ghi nhớ.
Phiên tòa giả định đã tái hiện lại một phiên tòa có thật về vụ án xảy ra tại địa bàn huyện Vân Canh trước đây đối với các bị cáo phạm tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi. Các vai Thẩm phán, Kiểm sát viên, Trợ giúp viên pháp lý, Thư ký phiên tòa, bị cáo do chính các Kiểm sát viên, công chức của Viện KSND khu vực 2 - Gia Lai đảm nhận nên đã mang đến một phiên tòa chất lượng về mặt chuyên môn, tuân thủ quy định của pháp luật, đạt hiệu quả tuyên truyền cao.
Thông qua phần xét hỏi và tranh luận, Hội đồng xét xử đã làm rõ độ tuổi kết hôn hợp pháp theo Luật Hôn nhân và gia đình; hành vi quan hệ tình dục với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi là vi phạm pháp luật hình sự và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 145 Bộ luật Hình sự.
Các vai diễn với sự góp mặt của công chức Viện KSND khu vực 2 – Gia Lai
Phiên tòa cũng chỉ rõ trách nhiệm của gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc giáo dục, quản lý, bảo vệ thanh thiếu niên, phòng ngừa tình trạng tảo hôn và quan hệ tình dục sớm.
Không khí phiên tòa trở nên sôi nổi hơn khi bước vào phần tranh tụng. Luật sư đưa ra quan điểm bào chữa, Kiểm sát viên giữ quyền công tố đã lập luận phản bác, viện dẫn căn cứ pháp luật để bảo vệ quan điểm truy tố. Các em học sinh được tận mắt chứng kiến quá trình tranh luận công khai, dân chủ, qua đó hiểu hơn về vai trò, quyền và nghĩa vụ của các bên trong tố tụng hình sự.Kết thúc phần xét xử, Hội đồng xét xử tuyên án, nhấn mạnh tính nghiêm minh của pháp luật và răn đe, giáo dục chung.
Sau đó, Ban Tổ chức dành thời gian để giao lưu, hỏi đáp. Nhiều học sinh mạnh dạn nêu tình huống thực tế tại địa phương, đặt câu hỏi liên quan đến việc nhận biết và ngăn chặn tảo hôn, hôn nhân cận huyết, kỹ năng ứng xử an toàn trên mạng xã hội, cách tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, thầy cô, các cơ quan chức năng khi gặp các tình huống nguy cơ.
Phần giao lưu của Viện KSND khu vực 2 – Gia Lai với các em học sinh
Phiên tòa giả định đã tạo sức lan tỏa tích cực, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh. Thời gian tới, Viện KSND khu vực 2 – Gia Lai sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan nhân rộng mô hình, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, từ các chuyên đề pháp luật đến các hoạt động trải nghiệm thực tiễn, qua đó phòng ngừa, từng bước đẩy lùi tình trạng tảo hôn và vi phạm pháp luật liên quan đến trẻ vị thành niên tại các xã trên địa bàn nhằm góp phần tăng cường hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, phục vụ tốt cho tình hình chính trị địa phương, nâng cao vị thế, uy tín của Ngành./.
Kim Dung– Viện KSND khu vực 2
