Ngày 06/4/2026, Viện KSND khu vực 3 đã phối hợp với Tòa án nhân dân cùng cấp tổ chức phiên tòa xét xử vụ án "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" đối với bị can chưa đủ 18 tuổi, cụ thể hoá các quy định nhân văn mới của Luật Tư pháp người chưa thành niên trong thực tiễn.
Theo nội dung Cáo trạng: Vào khoảng 14 giờ ngày 24/10/2025, TVP (sinh năm 1994) đã chủ động nhắn tin rủ NTV (sinh năm 2008 – là người chưa thành niên) và NXT (sinh năm 2000) góp tiền mua ma túy "đá" để cùng sử dụng. P bỏ ra 500.000 đồng và cùng T đi gặp Võ Phạm Long N tại xã Phù Cát để giao dịch. Sau khi mua được ma túy, P và T mang về nhà P tại xã Phù Mỹ Nam, dùng nỏ thủy tinh và quẹt gas để sử dụng trước; đến khoảng 20 giờ cùng ngày, V đi bộ sang nhà P, đưa một thẻ điện thoại trị giá 20.000 đồng để "góp phần" và cả ba cùng nhau sử dụng hết số ma túy còn lại. Đến ngày 26/10/2025, Công an xã Phù Mỹ Nam tiến hành kiểm tra, phát hiện nhóm đối tượng cùng tang vật tại hiện trường.
Trong vụ án này có bị can là người chưa thành niên phạm tội nên trong quá trình điều tra Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát đã tách vụ án hình sự để giải quyết vụ án độc lập đối với bị can là người chưa thành niên đảm bảo các quyền lợi của bị cáo được thực hiện đầy đủ đồng thời đã yêu cầu người làm công tác xã hội tham gia tố tụng xây dựng báo cáo điều tra xã hội và xem xét đề xuất áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng theo quy định tại Điều 53, 54 Luật tư pháp người chưa thành niên. Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Kiểm sát viên đã chủ động phối hợp với Toà án tổ chức phiên tòa xét xử thân thiện, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên.
Quang cảnh phiên toà
Hình thức phiên toà đã thay đổi cơ bản khi vị trí của những người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng, người tham dự phiên tòa trong phòng xử án được bố trí trên cùng một mặt phẳng đảm bảo theo khoản 2 Điều 149 Luật tư pháp người chưa thành niên. Thẩm phán Chủ tọa phiên tòa mặc trang phục hành chính của Tòa án; Kiểm sát viên mặc trang phục phù hợp, không mặc trang phục Ngành Kiểm sát. Đồng thời về thành phần phiên toà khi đảm bảo sự có mặt của người làm công tác xã hội cùng với trợ giúp viên pháp lý có mặt tại phiên toà. Các quyền lợi khác của người chưa thành niên được đảm bảo như không còng tay hoặc áp dụng các biện pháp mang tính cưỡng chế khác; Việc xét hỏi, tranh luận đối với người chưa thành niên tại phiên tòa được tiến hành phù hợp với lứa tuổi, giới tính, khả năng nhận thức và mức độ trưởng thành của họ… theo quy định tại Điều 151 Luật tư pháp người chưa thành niên.
Kiểm sát viên Mai Thanh Quang công bố cáo trạng
Tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét khách quan các tài liệu, chứng cứ và lắng nghe lời trình bày từ bị cáo, đại diện bị cáo, trợ giúp viên pháp lý và người làm công tác xã hội, kiểm sát viên đã phân tích sâu sắc về tính chất sai phạm trong hành vi của V, đặc biệt chú trọng đến mục đích giáo dục, giúp bị cáo nhận thức rõ lỗi lầm để sửa đổi, bị cáo đã thực sự ăn năn hối cải về hành vi của mình đã đề nghị hội đồng xét xử mức hình phạt phù hợp với tính chất, hành vi và độ tuổi phạm tội để giáo dục răn đe và ngăn ngừa chung. Do đó khi thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử đã tuyên mức án nghiêm minh, phù hợp với quy định đối với người chưa thành niên và quan điểm giải quyết vụ án của Viện kiểm sát.
Việc triển khai mô hình phiên tòa thân thiện trong vụ án này mang lại nhiều giá trị khi Chuyển trọng tâm từ "Trừng trị" sang "Giáo dục, phục hồi" khi thay vì chỉ tập trung vào việc tuyên phạt, phiên tòa thân thiện tạo điều kiện để Kiểm sát viên và Thẩm phán thực hiện vai trò là những người phân tích đúng sai, giúp bị cáo nhận thức được hành vi nguy hiểm của mình. Đảm bảo quyền và lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên đồng thời Nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy trong giới trẻ. Hiệu quả của mô hình đã được chứng minh khi bị cáo đã thực sự ăn năn hối cải về hành vi của mình và tin tưởng vào sự công bằng của pháp luật.
Việc kết hợp chặt chẽ giữa tính nghiêm minh của pháp luật và sự nhân văn đối với người chưa thành niên trong quá trình xét xử không chỉ giúp giải quyết vụ án thấu tình đạt lý, mà còn góp phần xây dựng một môi trường pháp lý bảo vệ tối đa thế hệ tương lai của Đất nước và thực hiện đúng tinh thần cải cách tư pháp./.
Văn Thanh – Viện KSND khu vực 3
