Trước diễn biến ngày càng phức tạp của tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hành vi gây rối trật tự công cộng, đặc biệt là xu hướng “trẻ hóa” đối tượng vi phạm, Viện KSND khu vực 13 đã ban hành kiến nghị, đề nghị Chủ tịch UBND các phường An Bình và An Khê triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp phòng ngừa, nhằm kịp thời chấn chỉnh tình hình, bảo đảm ổn định an ninh trật tự trên địa bàn.

Số vụ việc tăng nhanh, hành vi ngày càng manh động

Theo số liệu thống kê từ cơ quan chức năng, từ năm 2024 đến nay, trên địa bàn đã phát hiện và xử lý 06 vụ việc với tổng số 95 bị can liên quan đến hành vi gây rối trật tự công cộng. Đáng chú ý, số vụ việc có xu hướng gia tăng nhanh qua từng năm, phản ánh rõ nét diễn biến phức tạp của loại tội phạm này. Cụ thể, năm 2024 ghi nhận 01 vụ với 13 đối tượng; năm 2025 tăng lên 02 vụ với 35 bị can; riêng trong những tháng đầu năm 2026 đã phát hiện 03 vụ, trong đó đã khởi tố 02 vụ với 41 bị can, 01 vụ với 13 đối tượng hiện đang tiếp tục xác minh, làm rõ.

Không chỉ tăng về số lượng, tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi cũng ngày càng nghiêm trọng. Các nhóm thanh thiếu niên thường tụ tập từ 10 đến 15 người, điều khiển xe mô tô với tốc độ cao, thực hiện các hành vi lạng lách, đánh võng, gây náo loạn trên các tuyến đường. Thậm chí, nhiều trường hợp còn mang theo hung khí như gạch đá, dao, kiếm để truy đuổi, giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Một số vụ việc kéo dài trong nhiều giờ, gây mất an ninh trật tự nghiêm trọng, làm ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống sinh hoạt và tâm lý của người dân.

Xu hướng “trẻ hóa” đáng báo động

Một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là độ tuổi của các đối tượng vi phạm ngày càng giảm. Trong tổng số các bị can đã bị khởi tố, nhóm từ 16 đến dưới 18 tuổi chiếm tới 46%, trong khi nhóm từ 18 đến 30 tuổi chiếm 54%. Đặc biệt, có 12 trường hợp từ 14 đến dưới 16 tuổi tham gia gây rối trật tự công cộng, đây là nhóm đối tượng chưa đủ điều kiện chịu trách nhiệm hình sự đối với tội danh này theo quy định của pháp luật, gây ra không ít khó khăn trong công tác xử lý, giáo dục và phòng ngừa.

Thực trạng này cho thấy những khoảng trống đáng quan ngại trong công tác quản lý, giáo dục thanh thiếu niên. Nguyên nhân chủ yếu được xác định xuất phát từ sự thiếu quan tâm, giám sát từ phía gia đình; nhiều thanh thiếu niên không có việc làm ổn định, thiếu môi trường sinh hoạt lành mạnh, dễ bị lôi kéo, kích động tham gia vào các hành vi vi phạm. Khi phát sinh mâu thuẫn, thay vì lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp, các đối tượng thường có xu hướng sử dụng bạo lực, thể hiện sự hạn chế trong nhận thức pháp luật và kỹ năng kiểm soát hành vi.

Kiểm sát viên tham gia khám xét nơi ở của đối tượng

Chủ động kiến nghị, tăng cường phòng ngừa từ sớm

Từ thực tiễn công tác kiểm sát và cần phải có biện pháp để iềm chế tình trạng thanh thiếu niên thực hiện hành vi vi phạm trên địa bàn, nên đơn vị đã ban hành kiến nghị phòng ngừa là yêu cầu cấp thiết, nhằm kịp thời khắc phục nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự tại địa phương.

Theo đó, đã kiến nghị chính quyền địa phương tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm. Trước hết, cần tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát tại các tuyến đường, địa bàn trọng điểm, đặc biệt vào ban đêm và các khung giờ dễ phát sinh tụ tập đông người, đua xe trái phép. Lực lượng công an cơ sở và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự cần chủ động nắm tình hình, kịp thời phát hiện, ngăn chặn từ sớm, không để hình thành các điểm nóng phức tạp.

Bên cạnh đó, cần rà soát, lập danh sách và quản lý chặt chẽ các đối tượng thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật; phân loại cụ thể để áp dụng các biện pháp giáo dục, răn đe phù hợp. Việc phối hợp giữa chính quyền địa phương, gia đình và nhà trường cần được tăng cường nhằm tạo thành “hàng rào” quản lý nhiều lớp, hạn chế tối đa nguy cơ vi phạm.

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được xác định là giải pháp mang tính lâu dài. Cần đẩy mạnh các hình thức tuyên truyền phù hợp với giới trẻ như tổ chức phiên tòa giả định, sinh hoạt chuyên đề tại trường học, truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội, qua đó nâng cao nhận thức pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật cho thanh thiếu niên. Đồng thời, chú trọng công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tạo điều kiện để thanh niên có môi trường phát triển tích cực.

Ngoài ra, việc phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong tố giác tội phạm, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc cần được đẩy mạnh hơn nữa. Mỗi người dân không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà còn là chủ thể tích cực tham gia giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.

Hướng tới mục tiêu phòng ngừa bền vững

Có thể thấy, tình trạng thanh thiếu niên gây rối trật tự công cộng không chỉ là vấn đề về an ninh trật tự đơn thuần mà còn phản ánh những bất cập trong công tác quản lý xã hội và giáo dục thế hệ trẻ. Nếu không được kiểm soát kịp thời, những hành vi này có thể trở thành tiền đề dẫn đến các loại tội phạm nghiêm trọng hơn, gây ra những hệ lụy lâu dài cho xã hội.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự chung tay của toàn xã hội, không chỉ nhằm xử lý các vụ việc đã xảy ra mà còn hướng đến mục tiêu phòng ngừa từ sớm, từ xa. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, bảo đảm sự phát triển toàn diện cho thanh thiếu niên và giữ vững ổn định an ninh trật tự trên địa bàn./.

Nguyễn Quang Đạt (1996) – VKSND khu vực 13, Gia Lai