Trong những năm qua, công tác thi hành án dân sự (THADS) trên địa bàn tỉnh Gia Lai có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân. Trong kết quả chung đó, hoạt động kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 – Gia Lai, đặc biệt là công tác trực tiếp xác minh điều kiện thi hành án giữ vai trò quan trọng trong công tác phòng ngừa và phát hiện, kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm pháp luật trong lĩnh vực THADS.

Xác minh điều kiện THADS là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, nhằm nâng cao chất lượng kiểm sát hoạt động THADS, Viện KSND Khu vực 1 xem đây không chỉ là yêu cầu nghiệp vụ mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng kiểm sát, kịp thời phát hiện, khắc phục những thiếu sót trong quá trình tổ chức thi hành án, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân.

Kiểm sát viên trực tiếp xác minh điều kiện thi hành án tại Công an phường Quy Nhơn Đông

Trong những tháng đầu năm 2026, qua công tác kiểm sát các vụ việc chưa có điều kiện thi hành án và công tác giải quyết đơn của cơ quan THADS, VKSND Khu vực 1 đã tiến hành trực tiếp xác minh điều kiện thi hành án và phát hiện vi phạm trong công tác tổ chức thi hành án của Phòng THADS Khu vực 1 – Gia Lai. Do đó, vàongày 18/5/2026, Viện KSND Khu vực 1 - Gia Lai tiến hành kiểm sát đột xuất Phòng THADS Khu vực 1 - Gia Lai đối với công tác này.

Đồng chí Nguyễn Phạm Tố Phong – Trưởng đoàn Kiểm sát làm việc với Phòng THADS Khu vực 1 - Gia Lai 

Tại buổi làm việc, đồng chí Trưởng đoàn nêu nội dung từng vụ việc có vi phạm, kết quả Kiểm sát viên trực tiếp xác minh điều kiện thi hành án, những vi phạm, thiếu sót của Chấp hành viên (CHV) trong quá trình tổ chức thi hành án đối với hai vụ việc điển hình: 

1. Ban hành công văn phối hợp cấm chuyển dịch tài sản chưa đảm bảo quy định pháp luật đối với vụ tranh chấp thừa kế nhà đất tại phường Quy Nhơn

 

Theo các Quyết định THADS số 1420, 1421/QĐ-CCTHADS ngày 04/4/2025 và Quyết định số 1473/QĐ-CCTHADS ngày 11/4/2025, nội dung bản án giao ông Trà Bích Sơn quyền sở hữu nhà và đất tại số 52 đường 1 tháng 5, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai; đồng thời ông Sơn có nghĩa vụ thanh toán kỷ phần thừa kế cho các đồng thừa kế khác với số tiền hàng trăm triệu đồng mỗi người.

Quá trình kiểm sát cho thấy, tài sản thừa kế chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (chỉ có Sổ chứng nhận quyền sở hữu nhà cũ từ năm 1995) và không thuộc diện cấp đổi theo Luật Đất đai năm 2024. Đáng chú ý, trong khi ông Trà Bích Sơn luôn thể hiện thái độ hợp tác với Cơ quan THADS, không có hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản hay trốn tránh nghĩa vụ, thì ngày 14/8/2025, Phòng THADS Khu vực 1 – Gia Lai lại ban hành Công văn số 110/PTHADS đề nghị tạm dừng giao dịch đối với một tài sản chung khác của vợ chồng ông Sơn (thửa đất số 235, tờ bản đồ số 63).

Việc CHV đề xuất ban hành công văn ngăn chặn giao dịch này khi chưa tiến hành các biện pháp nghiệp vụ phân định tài sản riêng, đồng thời tài sản này đang được thế chấp hợp pháp tại Ngân hàng là chưa có cơ sở vững chắc. Việc làm này đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người liên quan là bà Lê Thị Hoa (vợ ông Sơn) theo quy định tại Điều 5, Điều 6 Luật Thi hành án dân sự. 

2. Phân loại án “chưa có điều kiện” không có căn cứ đốivới vụ bồi thường thiệt hại tại phường Quy Nhơn Đông

 

Theo Quyết định thi hành án số 1348/QĐ-CCTHADS ngày 26/3/2025, buộc ông Phạm Ngọc Thanh phải bồi thường cho ông Đoàn Công Tùng số tiền 13.446.000 đồng. Do có thiếu sót trong quá trình xác minh điều kiện thi hành án, ngày 06/01/2026, THADS tỉnh Gia Lai đã ban hành Quyết định số 08/QĐ-THADS về việc chưa có điều kiện thi hành án đối với ông Thanh. Tuy nhiên, qua công tác trực tiếp xác minh điều kiện thi hành án đối với người phải thi hành án và người được thi hành án, xác định: Ông Phạm Ngọc Thanh thực tế đã thực hiện nghĩa vụ bồi thường cho ông Tùng số tiền 13.446.000 đồng trước khi bản án hình sự có hiệu lực pháp luật và đến tháng 9/2025 Ông Thanh đã được đặc xá trước thời điểm CHV ra quyết định chưa có điều kiện. Vì ông Tùng không nhớ sự việc bồi thường nên vẫn yêu cầu thi hành án, nay ông Tùng xác nhận đã nhận đủ số tiền việc yêu cầu thi hành án là có sự nhầm lẫn và đề nghị đình chỉ thi hành án. Khi tổ chức thi hành án, CHV chưa làm hết trách nhiệm, không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại Điều 20 và khoản 1 Điều 44 Luật THADS nhằm làm rõ mâu thuẫn giữa các bên, trong trường hợp này việc CHV đề xuất phân loại vụ việc vào diện chưa có điều kiện thi hành án là không có căn cứ, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp đương sự.

Kiểm sát viên trình bày quan điểm kiểm sát hồ sơ thi hành án

Từ những vi phạm nêu trên, Viện KSND khu vực 1 – Gia Lai đã ban hành Kết luận, kiến nghị Trưởng THADS tỉnh Gia Lai chỉ đạo Phòng THADS Khu vực 1 – Gia Lai khắc phục vi phạm và rút kinh nghiệm đối với công tác giải quyết các vụ viêc trong thời gian tới.

Thông qua hoạt động trực tiếp xác minh điều kiện THADS, Viện KSND Khu vực 1 – Gia Lai nhận thấy công tác này đã góp phần nâng cao chất lượng kiến nghị, đồng thời tăng cường tính khách quan, thực chất trong công tác kiểm sát THADS. Qua đó, hạn chế việc phân loại vụviệc chưa có điều kiện thi hành thiếu chính xác; nâng cao hiệu quả THADS củng cố niềm tin của nhân dân đối với hoạt động tư pháp trong giai đoạn hiện nay./.

Kim Trúc – Viện KSND Khu vực 1