Thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tăng cường bảo vệ môi trường và bảo vệ lợi ích công theo tinh thần Nghị quyết số 205 của Quốc hội, Viện KSND khu vực 10 đã phát huy vai trò thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, kiểm sát chặt chẽ việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, điều tra và xử lý nghiêm vụ án gây ô nhiễm môi trường xảy ra tại xã Kon Gang, tỉnh Gia Lai, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm minh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và Nhân dân
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin vụ việc, lãnh đạo Viện KSND khu vực 10 đã phân công Kiểm sát viên kiểm sát phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai và các cơ quan chuyên môn trong quá trình khám nghiệm hiện trường, xác minh nguồn tin về tội phạm; thu thập tài liệu, chứng cứ và đánh giá tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm.

Kiểm sát viên tham gia khám nghiệm hiện trường
Trong quá trình khám nghiệm hiện trường tại thôn K’Dập, xã Kon Gang, Kiểm sát viên đã trực tiếp kiểm sát toàn bộ hoạt động khám nghiệm, kiểm tra việc thu giữ, niêm phong mẫu vật, ghi nhận hiện trạng các hồ chứa chất thải, hệ thống thoát nước và các dấu vết liên quan nhằm bảo đảm việc thu thập chứng cứ được thực hiện khách quan, đầy đủ, đúng quy định của pháp luật.
Kiểm sát việc lấy mẫu chất thải phục vụ công tác giám định
Nhận thấy đây là vụ việc có tính chất phức tạp, liên quan đến lĩnh vực môi trường đòi hỏi chuyên môn sâu, Viện KSND khu vực 10 đã chủ động đề ra nhiều yêu cầu điều tra đối với Cơ quan điều tra nhằm làm rõ nguồn phát sinh chất thải, khối lượng chất thải đã xả ra môi trường, mức độ vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, phạm vi ảnh hưởng đối với nguồn nước, đất đai và hệ sinh thái; đồng thời yêu cầu trưng cầu giám định, quan trắc môi trường và thu thập các hồ sơ pháp lý liên quan đến hoạt động chăn nuôi, xử lý chất thải của cơ sở.
Toàn cảnh hiện trường vụ gây ô nhiễm
Kết quả điều tra bước đầu xác định cơ sở chăn nuôi heo do ông Tô Xuân Hồng làm chủ có quy mô khoảng 4.150 con. Quá trình hoạt động, cơ sở này bị phát hiện có hành vi trực tiếp xả chất thải chăn nuôi vào các hồ chứa không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật về bảo vệ môi trường với tổng khối lượng hơn 240 tấn chất thải chưa qua xử lý.
Kết luận giám định của Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an xác định các mẫu gửi giám định là chất thải rắn thông thường. Kết quả quan trắc của cơ quan chuyên môn cũng xác định các mẫu nước thải lấy tại các cửa xả của cơ sở đều có thông số ô nhiễm vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chăn nuôi theo quy định hiện hành.
Trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập, đánh giá toàn diện và khách quan, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Tô Xuân Hồng về tội “Gây ô nhiễm môi trường”. Sau khi nghiên cứu kỹ hồ sơ, đối chiếu các quy định của pháp luật và đánh giá đầy đủ căn cứ buộc tội, Viện KSND đã phê chuẩn Quyết định khởi tố bị can theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Việc khởi tố vụ án không chỉ thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật trong xử lý các hành vi xâm hại môi trường mà còn khẳng định vai trò của Viện kiểm sát trong thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp ngay từ giai đoạn đầu của quá trình tố tụng. Thông qua việc kiểm sát chặt chẽ hoạt động điều tra, chủ động đề ra yêu cầu điều tra và phối hợp hiệu quả với các cơ quan chức năng, Viện KSND khu vực 10 đã góp phần bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.
Nhận thấy việc xả thải gây ô nhiễm môi trường đã diễn ra trong thời gian dài nhưng không được Cơ quan quản lý nhà nước địa phương phát hiện, ngăn chặn, Viện KSND khu vực 10 sẽ tiếp tục nghiên cứu để kiến nghị yêu cầu Cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng các biện pháp phòng ngừa những hành vi vi phạm và tội phạm nêu trên, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phục vụ yêu cầu phát triển bền vững của địa phương./.
Nguyễn Bá Hoàn, Nguyễn Lê Quân – Viện KSND khu vực 10