Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai vừa ban hành Thông báo rút kinh nghiệm vụ án kinh doanh thương mại “Tranh chấp hợp đồng tín dụng”, qua đó xác định Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm trong việc tính lãi chậm trả lãi và phạt vi phạm hợp đồng

 Theo hồ sơ vụ án, ngày 11/3/2016, Ngân hàng TMCP SG – Chi nhánh BĐ (Ngân hàng) và Công ty TNHH Công nghệ năng lượng môi trường H.T (Công ty H.T) ký kết Hợp đồng tín dụng trung hạn với số tiền vay 975 triệu đồng, thời hạn vay 60 tháng nhằm phục vụ hoạt động đầu tư tài sản cố định. Quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty H.T đã thanh toán được một phần nợ gốc, sau đó vi phạm nghĩa vụ trả nợ từ tháng 10/2016.

Ngày 16/5/2017, Ngân hàng khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc Công ty H.T thanh toán toàn bộ khoản nợ gốc, tiền lãi và các khoản phát sinh theo hợp đồng tín dụng; đồng thời yêu cầu xử lý tài sản thế chấp để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ.

Tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng, buộc Công ty H.T thanh toán nợ gốc, lãi trong hạn, lãi quá hạn, lãi chậm trả lãi và tiền phạt vi phạm hợp đồng. Sau đó, bị đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Kiểm sát viên tham gia phiên toà

Qua công tác kiểm sát, Viện KSND tỉnh Gia Lai nhận thấy: vụ án được khởi kiện năm 2017 để giải quyết tranh chấp phát sinh từ Hợp đồng tín dụng ký kết ngày 11/3/2016, do đó việc áp dụng pháp luật phải căn cứ các quy định có hiệu lực tại thời điểm các bên giao kết và thực hiện hợp đồng. Theo quy định của pháp luật tại thời điểm đó, quan hệ hợp đồng tín dụng chỉ đặt ra việc tính lãi đối với khoản nợ gốc, không có căn cứ áp dụng cơ chế tính lãi đối với khoản lãi chậm thanh toán. Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm vẫn chấp nhận yêu cầu tính lãi chậm trả lãi của Ngân hàng là chưa đúng quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, hợp đồng tín dụng giữa các bên đã có thỏa thuận áp dụng lãi suất quá hạn đối với hành vi chậm trả nợ. Do vậy, việc tiếp tục chấp nhận yêu cầu phạt vi phạm hợp đồng đối với cùng hành vi chậm trả nợ là chưa bảo đảm nguyên tắc một hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án kinh doanh thương mại phúc thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai đã sửa bản án sơ thẩm đối với phần lãi chậm trả lãi và phạt vi phạm hợp đồng.

Thông qua vụ án, Viện KSND tỉnh Gia Lai cũng chỉ ra thiếu sót của Viện KSND cấp sơ thẩm trong quá trình kiểm sát giải quyết vụ án khi chưa kịp thời phát hiện vi phạm của Tòa án. Qua đó, yêu cầu Viện KSND các khu vực tăng cường công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng; kịp thời phát hiện vi phạm trong việc áp dụng pháp luật về lãi suất, lãi chậm trả và phạt vi phạm hợp đồng nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án đúng quy định pháp luật.

Việc ban hành Thông báo rút kinh nghiệm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát giải quyết các vụ án kinh doanh thương mại; bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong quá trình giải quyết các vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng./.

Tô Trâm – Phòng 10