Thực hiện Chỉ thị số 04-CT/TU ngày 26/11/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Gia Lai về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết án dân sự, hành chính, kinh doanh thương mại, lao động trên địa bàn tỉnh”, thời gian qua Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Gia Lai đã tăng cường công tác kiểm sát việc thụ lý, giải quyết các vụ án dân sự của Tòa án nhằm bảo đảm việc giải quyết các vụ án đúng quy định pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Qua công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự thụ lý số 33/2022/TLST-DS ngày 20/01/2022 của Tòa án nhân dân huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định (cũ) về việc “Tranh chấp chia thừa kế tài sản, tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà ở vô hiệu, huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn Đ.V.Đ (sinh năm 1998), trú Phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai và bị đơn N.T.K (sinh năm 1984), trú Phường Qui Nhơn, tỉnh Gia lai, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Gia Lai phát hiện Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Gia Lai vi phạm trong quá trình giải quyết vụ án.

Trên cơ sở kiểm sát việc giải quyết các vụ án tạm đình chỉ, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Gia Lai thấy rằng Tòa án nhân dân khu vực 3 - Gia Lai ra quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án nêu trên (theo Quyết định số 80/2023/QĐST-DS ngày 29/5/2023) với lý do:“đợi kết quả cung cấp tài liệu, chứng cứ của Ủy ban nhân dân huyện Phù Mỹ ( sau sáp nhập TAND khu vực 3 tiếp tục có văn bản yêu cầu UBND xã Bình Dương cung cấp các tài liệu chứng cứ mới giải quyết được vụ án) theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 214 Bộ luật Tố tụng dân sự là không cần thiết, cụ thể:

Thứ nhất, Toà án tiếp tục tạm đình chỉ giải quyết vụ án để chờ UBND xã Bình Dương cung cấp các tài liệu chứng như: Căn cứ, trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Đ.V.P – người được UBND huyện Phù Mỹ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi có văn bản thoả thuận phân chia di sản thừa kế; Ý kiến của UBND xã Bình Dương về yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu đối với “Văn bản thoả thuận phân chia di sản thừa kế”; Yêu cầu huỷ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Đ.V.P và ông N.T.K được UBND thị trấn Bình Dương (cũ) chứng thực và yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông N.T.K là không cần thiết vì bản chất của vụ ánnày nguyên đơn khởi kiện tập trung vào 2 yêu cầu: (1) Tuyên bố vô hiệu “Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế” được lưu tại Ủy ban nhân dân Số 461 Quyển 01/2019 TP/CC-SCT/VBPCTSTK ngày 16/11/2019 do các đồng thừa kế lập; (2) Hủy các giao dịch và giấy tờ phát sinh sau khi các bên thực hiện việc phân chia di sản thừa kế. Đây thuần túy là tranh chấp về tính hợp pháp của văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế và việc thực hiện quyền sở hữu của các bên đương sự sau khi thực hiện các nội dung theo văn bản thoả thuận phân chia di sản thừa kế các bên đã lập, không phải tranh chấp nguồn gốc đối với thửa đất là di sản thừa kế do ông Đ.T.C chết để lại.

Bên cạnh đó tất cả các đương sự trong vụ án đều thừa nhận và xác định thửa đất số 83, tờ bản đồ số 35, diện tích 268,2 m², tọa lạc tại khu phố Dương Liễu Tây, thị trấn Bình Dương, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định cũ (nay là xã Bình Dương, tỉnh Gia Lai) là di sản của ông Đ.T.C - cha của các bên đương sự để lại   (ông C chết không để lại di chúc), sau đó các đồng thừa kế họp gia đình lập văn bản thoả thuận phân chia di sản thừa kế mà không có sự đồng ý của ông Đ.V.Đ từ đó mới phát sinh tranh chấp.

Đối với yêu cầu UBND xã Bình Dương có ý kiến đối với các vấn đề nêu trên thì không cần thiết phải đợi văn bản trả lời vì tất cả các nội dung này Toà án sẽ tiến hành làm việc khi phục hồi vụ án và đưa UBND xã Bình Dương vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.

Thứ hai, nội dung tranh chấp trong vụ án đã có cơ sở để xem xét, giải quyết:

Vấn đề cần giải quyết trong vụ án là xem xét “Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế” số 461, Quyển 01/2019 TP/CC-SCT/VBPCTSTK ngày 16/11/2019 có hợp pháp hay không. Về vấn đề này, hồ sơ vụ án đã có Kết luận giám định số 90/KL-KTHS ngày 03/3/2023 của Phòng Kỹ thuật Hình sự Công an tỉnh Bình Định (cũ), kết luận:

 

“Chữ viết đứng tên Đ.V.Đ dưới mục 'Những người thừa kế' trên 'Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế' số 461, Quyển 01/2019 TP/CC-SCT/VBPCTSTK ngày 16/11/2019 so với chữ viết của ông Đ.V.Đ trên các mẫu so sánh là không do cùng một người viết ra”

Đây là chứng cứ được thu thập hợp pháp theo đúng trình tự, thủ tục tố tụng, kết luận này là một trong những cơ sở để Tòa án xem xét, đánh giá tính hợp pháp của văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế theo quy định mà không cần đợi thêm văn bản, tài liệu nào từ Ủy ban nhân dân xã Bình Dương, tỉnh Gia Lai.

Trên cơ sở đó, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Gia Lai đã ban hành kiến nghị yêu cầu Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 3 - Gia Lai xem xét, chỉ đạo Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án ra Quyết định tiếp tục giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm thụ lý số 33/2022/TLST-DS theo quy định tại Điều 216 Bộ luật Tố tụng dân sự, bảo đảm việc giải quyết vụ án phải được thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định.Việc ban hành kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Gia Lai thể hiện vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong công tác kiểm sát hoạt động tư pháp, góp phần nâng cao chất lượng giải quyết án dân sự, bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất.

Trong thời gian tới, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Gia Lai sẽ tiếp tục tăng cường công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết các vụ án dânsự, kịp thời phát hiện và kiến nghị khắc phục những vi phạm của Tòa án, cơ quan, tổ chức có liên quan, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân./.

 Thanh Mịn - Viện KSND khu vực 3