Thực hiện thí điểm Viện kiểm sát nhân dân (Viện KSND) khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, thời gian qua, Viện KSND các khu vực trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã chủ động phát hiện, kiến nghị xử lý nhiều vụ việc xâm phạm lợi ích công cộng trong các lĩnh vực lâm nghiệp, môi trường và an toàn hạ tầng giao thông. Những động thái này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của ngành Kiểm sát trong việc bảo vệ tài sản công, tài nguyên thiên nhiên và quyền lợi chính đáng của cộng đồng dân cư.

Nhiều dấu hiệu xâm phạm lợi ích công được phát hiện

Qua công tác kiểm sát, tiếp nhận phản ánh của người dân và phối hợp xác minh thực tế, các Viện KSND khu vực - tỉnh Gia Lai đã ghi nhận nhiều vụ việc có nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích công cộng nếu không được kịp thời ngăn chặn.  

Tại phường Bồng Sơn, Viện KSND Khu vực 6 phát hiện một diện tích khoảng 1,88ha đất rừng phòng hộ thuộc khoảnh 1, tiểu khu 77B do Ban Quản lý rừng phòng hộ Hoài Nhơn quản lý đã bị người dân lấn chiếm. Khu vực này bị san gạt mặt bằng, dựng nhà chòi, lắp đặt khung sắt, trồng cây ăn quả và cây cảnh phục vụ mục đích cá nhân.Theo đánh giá của Viện KSND Khu vực 6, hành vi này không chỉ vi phạm các quy định của Luật Lâm nghiệp mà còn trực tiếp xâm hại chức năng phòng hộ của rừng, tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái và lợi ích công cộng.  

Trong khi đó, tại khu vực Thác Hang Dơi thuộc suối Đăk Lơ Pe, xã Kbang, Viện KSND khu vực 14 xác định tình trạng ô nhiễm môi trường kéo dài do rác thải sinh hoạt bị vứt bỏ bừa bãi. Hàng chục đống rác lớn nhỏ gồm bao bì ni lông, chai nhựa, hộp xốp, thức ăn thừa xuất hiện dọc khu vực thắng cảnh và ven suối.Đáng chú ý, nhiều đống rác đã bị đốt tự phát, vẫn còn hiện tượng cháy âm ỉ tại thời điểm kiểm tra, tiềm ẩn nguy cơ cháy lan vào khu vực rừng đầu nguồn. Một phần rác thải cũng đã trôi trực tiếp xuống lòng suối Đăk Lơ Pe – nguồn nước quan trọng phục vụ sinh hoạt và sản xuất của người dân địa phương. 

Không chỉ trong lĩnh vực môi trường và lâm nghiệp, công tác kiểm sát còn ghi nhận những nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng đối với hạ tầng giao thông công cộng.Tại xã Bình An, Viện KSND khu vực 4 phát hiện cầu qua kênh mương Văn Phong số 1, tuyến kết nối Quốc lộ 19B với khu dân cư địa phương, đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều vị trí lan can cầu bị đổ vỡ, sạt lở, mất cột mốc bảo vệ, làm giảm khả năng bảo đảm an toàn cho người và phương tiện lưu thông.Theo hồ sơ xác minh, thời gian qua tại khu vực cây cầu này đã xảy ra các vụ tai nạn và sự cố giao thông liên quan đến tình trạng hư hỏng kết cấu công trình.  

Không chỉ phát hiện vi phạm, còn yêu cầu khắc phục tận gốc

Điểm đáng chú ý trong các kiến nghị của Viện KSND không dừng lại ở việc chỉ ra sai phạm mà tập trung yêu cầu các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm khẩn trương áp dụng các biện pháp khắc phục, phòng ngừa tái diễn. 

Đối với vụ việc lấn chiếm đất rừng phòng hộ, Viện KSND khu vực 6 kiến nghị Ban Quản lý rừng phòng hộ Hoài Nhơn nhanh chóng kiểm tra, xác minh đối tượng vi phạm; phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương lập biên bản xử lý theo quy định; tổ chức khôi phục hiện trạng khu đất bị xâm phạm; đồng thời rà soát trách nhiệm của các tập thể, cá nhân được giao nhiệm vụ quản lý rừng.

Đối với tình trạng ô nhiễm tại Thác Hang Dơi, Viện KSND khu vực 14 yêu cầu UBND xã Kbang và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ka Nák tổ chức thu gom toàn bộ lượng rác tồn đọng, xử lý triệt để các điểm cháy âm ỉ, tăng cường tuần tra kiểm soát, lắp đặt hệ thống thùng chứa rác, biển cảnh báo và đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người dân cũng như khách tham quan.

Riêng đối với công trình cầu qua kênh mương Văn Phong số 1, Viện KSND khu vực 4 đề nghị đơn vị quản lý công trình khẩn trương đánh giá mức độ hư hỏng, triển khai các biện pháp cảnh báo nguy hiểm, lắp đặt rào chắn, biển báo phản quang và thực hiện sửa chữa nhằm bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông.

Khẳng định vai trò mới của ngành Kiểm sát trong bảo vệ lợi ích công

 

Các vụ việc nêu trên phản ánh thực tế rằng những hành vi tưởng chừng riêng lẻ như lấn chiếm đất rừng, xả rác nơi công cộng hay buông lỏng quản lý hạ tầng đều có thể gây ra những hệ lụy lớn đối với cộng đồng.Từ nguy cơ suy giảm diện tích rừng phòng hộ, ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt, mất mỹ quan cảnh quan thiên nhiên đến đe dọa trực tiếp tính mạng người dân khi tham gia giao thông, tất cả đều là những vấn đề liên quan mật thiết đến lợi ích công cộng và cần được xử lý kịp thời.

Việc các Viện KSND khu vực tại tỉnh Gia Lai chủ động ban hành kiến nghị trong các lĩnh vực trên cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động kiểm sát theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15. Đây không chỉ là hoạt động giám sát việc tuân thủ pháp luật mà còn là cơ chế bảo vệ lợi ích công ngay từ giai đoạn phát hiện nguy cơ vi phạm, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, phòng ngừa tranh chấp và hạn chế những thiệt hại có thể xảy ra đối với xã hội.

Trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ môi trường, tài nguyên và an toàn cộng đồng ngày càng được đặt ra cấp thiết, những kiến nghị kịp thời của Viện kiểm sát được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và trách nhiệm của các cơ quan quản lý, đồng thời củng cố niềm tin của người dân vào hiệu quả của cơ chế bảo vệ lợi ích công bằng pháp luật./.

 

Lê Ngọc– Phòng 9