Ngày 25/6/2026, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, chị Đinh Thị Y Liên xúc động nhận trên tay tấm Căn cước công dân mang đúng tên thật của mình sau hơn một thập kỷ lưu lạc. Cùng thời điểm đó, giấy đăng ký kết hôn của vợ chồng chị và giấy khai sinh, thẻ bảo hiểm y tế của bốn người con cũng được các cơ quan chức năng trao tận tay gia đình.

 Khoảnh khắc ấy không chỉ khép lại những tháng ngày sống trong cảnh không có giấy tờ nhân thân, mà còn đánh dấu kết quả của một quá trình xác minh đầy khó khăn, phức tạp, với sự vào cuộc quyết liệt của Viện KSND hai cấp tỉnh Gia Lai trong việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (viết tắt là Nghị quyết số 205/2025/QH15).

Quang cảnh tại buổi trao giấy tờ tùy thân cho gia đình chị Đinh Thị Y Liên

Vụ việc khiến cơ quan chức năng phải nhiều lần xác minh

 

Vụ việc bắt đầu từ đơn phản ánh của bà Võ Thị Phú về trường hợp con dâu tự khai tên Nguyễn Thị Phượng và các cháu nhỏ chưa được đăng ký khai sinh, chưa có các giấy tờ cần thiết để bảo đảm những quyền lợi cơ bản theo quy định của pháp luật.Khi tiếp nhận thông tin, Viện KSND Khu vực 1 nhận thấy đây không đơn thuần là một vụ việc hộ tịch thông thường.

Người phụ nữ được nhắc đến trong đơn không có bất kỳ giấy tờ tùy thân nào. Dữ liệu quản lý dân cư và các nguồn thông tin liên quan gần như không thể xác định được nhân thân của chị. Trong khi đó, bốn người con của chị đều chưa được đăng ký khai sinh; riêng người con út mới chào đời hơn một tháng tuổi.Không có giấy khai sinh đồng nghĩa với việc các cháu gặp khó khăn trong tiếp cận giáo dục, chăm sóc y tế và nhiều quyền lợi thiết yếu khác. Nếu không được tháo gỡ kịp thời, nguy cơ những đứa trẻ bị bỏ lại phía sau là hiện hữu.

Nhận thấy vụ việc liên quan trực tiếp đến quyền nhân thân của trẻ em và người thuộc nhóm dễ bị tổn thương, Viện KSND Khu vực 1 đã khẩn trương báo cáo, thỉnh thị Viện KSND tỉnh Gia Lai để xin ý kiến chỉ đạo nghiệp vụ.

Dấu ấn chỉ đạo của Viện KSND tỉnh Gia Lai trong vụ việc đặc biệt phức tạp

 

Sau khi nghiên cứu hồ sơ, Viện KSND tỉnh Gia Lai xác định đây là vụ việc thuộc phạm vi bảo vệ quyền dân sự đối với nhóm yếu thế theo Nghị quyết số 205/2025/QH15.Điều đáng nói là những phương thức xác minh thông thường gần như không đủ để giải quyết vụ việc. Người mẹ không có giấy tờ tùy thân, thông tin hộ tịch không rõ ràng, nhiều tài liệu gốc không còn hoặc rất khó tiếp cận.

Trước thực tế đó, Viện KSND tỉnh Gia Lai đã chỉ đạo Viện KSND Khu vực 1 xây dựng kế hoạch xác minh toàn diện; phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an để tra cứu dữ liệu dân cư, xác minh nhân thân thông qua dữ liệu vân tay và nhiều nguồn thông tin khác; đồng thời rà soát hồ sơ hộ tịch tại các địa phương có liên quan.Đặc biệt, Viện KSND tỉnh Gia Lai đã định hướng việc thu thập chứng cứ theo hướng toàn diện, khách quan, không phụ thuộc duy nhất vào một nguồn tài liệu hay kết quả giám định ADN. Đây là giải pháp quan trọng giúp tháo gỡ những vướng mắc pháp lý phát sinh trong quá trình xác minh nhân thân và sự kiện sinh của các cháu nhỏ.

Sự chỉ đạo kịp thời, sát thực tiễn đã tạo cơ sở để các cơ quan chức năng từng bước làm sáng tỏ những mắt xích tưởng chừng không thể kết nối.

Hành trình tìm lại danh tính sau hơn 11 năm lưu lạc

 

Sau nhiều tháng phối hợp rà soát, đối chiếu và xác minh, các cơ quan chức năng đã tìm ra lời giải cho vụ việc.Người phụ nữ tự khai tên Nguyễn Thị Phượng thực chất là chị Đinh Thị Y Liên, người đã mất liên lạc với gia đình hơn 11 năm.Việc xác định được nhân thân của chị Liên trở thành bước ngoặt mang tính quyết định. Từ đây, hàng loạt vướng mắc pháp lý tồn tại nhiều năm mới có cơ sở để được giải quyết.

Công an phường Quy Nhơn hoàn tất thủ tục cấp Căn cước công dân cho chị Liên. Trên cơ sở đó, các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục thực hiện đăng ký kết hôn cho vợ chồng chị, đăng ký khai sinh và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho bốn người con theo đúng quy định của pháp luật.Đặc biệt, người con út mới hơn một tháng tuổi cũng được hoàn tất thủ tục khai sinh kịp thời, bảo đảm đầy đủ các quyền cơ bản của trẻ em ngay từ những ngày đầu đời.

Không để người yếu thế bị bỏ lại phía sau

 

Kết quả giải quyết vụ việc không chỉ mang lại niềm vui cho gia đình chị Đinh Thị Y Liên mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của Nghị quyết số 205/2025/QH15 trong thực tiễn.Từ một vụ việc gần như không có căn cứ ban đầu để xác định nhân thân, gặp nhiều khó khăn trong thu thập tài liệu và chứng cứ, Viện KSND hai cấp tỉnh Gia Lai đã chủ động phát hiện, tiếp nhận, chỉ đạo và phối hợp giải quyết, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho những người thuộc nhóm dễ bị tổn thương.

Những tấm giấy tờ được trao trong buổi lễ ngày 25/6/2026 không chỉ có giá trị pháp lý. Đó còn là sự khẳng định rằng phía sau mỗi số phận khó khăn luôn có sự đồng hành của các cơ quan bảo vệ pháp luật; rằng quyền công dân, quyền trẻ em và quyền được sống trong sự bảo hộ của pháp luật sẽ không bị bỏ quên chỉ vì những khoảng trống về nhân thân hay hoàn cảnh đặc biệt của cuộc sống.Và đó cũng chính là dấu ấn đậm nét của Viện KSND hai cấp tỉnh Gia Lai trong việc đưa tinh thần nhân văn của Nghị quyết số 205 đi vào cuộc sống./.

Lê Ngọc - Phòng 9