Ngày 01/6/2026, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến đã ký ban hành Quyết định số 157/QĐ-VKSTC kèm theo Quy định tạm thời về quản lý, sử dụng nền tảng Quản lý án hình sự ngành Kiểm sát nhân dân — một bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số tư pháp hình sự của Ngành.

Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đẩy mạnh xây dựng Chính phủ số, ngành Kiểm sát nhân dân đã chính thức đưa vào vận hành nền tảng Quản lý án hình sự — hệ thống phần cứng, phần mềm tập trung, thống nhất cho phép lãnh đạo, Kiểm sát viên, công chức thực hiện toàn bộ quy trình tố tụng và nghiệp vụ hình sự trên môi trường số. Để bảo đảm nền tảng này được khai thác đúng quy trình, an toàn và hiệu quả, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành Quy định tạm thời điều chỉnh toàn bộ hoạt động quản lý, sử dụng hệ thống này trong toàn Ngành.

Quy định gồm 3 Chương, 19 Điều, áp dụng đối với Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, Viện kiểm sát nhân dân khu vực và toàn bộ cán bộ, công chức, Kiểm sát viên các cấp; có hiệu lực kể từ ngày ký.

Để tạo hành lang vận hành chuẩn xác và đồng bộ, nội dung của Quy định tạm thời tập trung điều chỉnh vào 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

 

1. Nguyên tắc quản lý, sử dụng và các hành vi bị nghiêm cấm

Nền tảng được quản lý, sử dụng thống nhất, tập trung trong toàn Ngành, sẵn sàng liên thông dữ liệu với các bộ, ngành khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật và an toàn thông tin. Mọi dữ liệu cập nhật lên hệ thống phải bảo đảm chính xác, toàn vẹn, đầy đủ và khớp với hồ sơ gốc. Toàn bộ thao tác truy cập, chỉnh sửa, xóa dữ liệu đều được ghi nhận bằng nhật ký điện tử để phục vụ kiểm tra, giám sát và truy vết trách nhiệm.

Quy định liệt kê 7 nhóm hành vi bị nghiêm cấm, đáng chú ý là: cập nhật thông tin chậm trễ hoặc sai lệch gây ảnh hưởng thời hạn tố tụng; đưa tài khoản, thiết bị mật mã cho người khác sử dụng; tự ý truy cập, khai thác dữ liệu sai thẩm quyền; sửa đổi, xóa hoặc hủy hoại nhật ký hệ thống; và tuyệt đối không kết nối máy tính phục vụ nền tảng với mạng Internet hoặc thiết bị ngoại vi hoặc hệ thống khác khi không được phép.

 

2. Ký số toàn trình và giá trị pháp lý của văn bản tố tụng điện tử

Đây là nội dung có tính đột phá cao; cán bộ, Kiểm sát viên sử dụng thiết bị mật mã (USB Token mã hóa, ký số, USB DC02-M19 lưu trữ tài liệu mật) và tài khoản định danh được cấp để nhập liệu và ký số trực tiếp trên nền tảng. Văn bản tố tụng được tạo lập và ký số trên hệ thống có giá trị pháp lý tương đương văn bản ký tay, không cần ký trực tiếp bổ sung, khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về xác thực, toàn vẹn và đúng thể thức.

Quy định cũng xác định rõ các trường hợp ngoại lệ được phép lập văn bản giấy ký tay, gồm: Tài liệu mật ở mức độ "tuyệt mật" mà nền tảng chưa được chứng nhận, phê duyệt các giải pháp bảo mật đáp ứng yêu cầu bảo mật ở cấp độ tương ứng.; lỗi hệ thống, mất đường truyền, thiết bị ký số bị hỏng hoặc thu hồi; tình trạng khẩn cấp, bất khả kháng; hoặc phục vụ hoạt động tương trợ tư pháp quốc tế. Tuy nhiên, sau khi khắc phục được sự cố, bắt buộc phải tiến hành số hóa và đưa lên hệ thống để thống nhất quản lý.

Việc phát hành văn bản ra bên ngoài có thể thực hiện bằng cách in văn bản đã ký số từ hệ thống, đối chiếu và đóng dấu cơ quan theo quy định.

 

3. Tống đạt, giao nhận văn bản tố tụng trên môi trường số

Giữa các cơ quan tiến hành tố tụng: Việc giao, nhận văn bản với Cơ quan điều tra, Tòa án, cơ quan thi hành án, tổ chức giám định... được thực hiện trên phần mềm chuyên dụng tích hợp, có biên bản giao nhận điện tử lưu vết thời gian, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục và thời hạn pháp luật quy định.

Đối với người tham gia tố tụng: Văn bản được cấp, tống đạt thông qua tài khoản giao dịch điện tử của cá nhân, tổ chức trên nền tảng số quốc gia. Chỉ chuyển sang hình thức văn bản giấy trong các trường hợp: người liên quan đang bị tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự; không có hoặc không thể sử dụng tài khoản điện tử; lỗi hệ thống; hoặc không rõ địa chỉ — khi đó thực hiện niêm yết công khai theo Điều 140 Bộ luật Tố tụng hình sự.

 

4. Bảo mật tài khoản, thiết bị mật mã và an ninh mạng

Mỗi cá nhân được cấp tài khoản và thiết bị mật mã riêng, không được chia sẻ, cho mượn dưới bất kỳ hình thức nào. Mật khẩu phải đạt độ phức tạp theo tiêu chuẩn bảo mật (có chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt) và đổi định kỳ tối đa 06 tháng một lần.

Khi thiết bị mật mã bị mất hoặc hỏng, cá nhân phải báo cáo ngay để khóa tài khoản và xử lý kịp thời. Khi cán bộ, công chức có sự thay đổi về vị trí công tác (điều động, chuyển công tác, thôi việc hoặc nghỉ hưu), đơn vị quản lý phải thông báo cho bộ phận chuyên trách quản trị hệ thống trước khi quyết định công tác cán bộ có hiệu lực ít nhất 03 ngày để kịp thời điều chỉnh, khóa tài khoản và thu hồi thiết bị mật mã theo quy định.

Về an toàn thông tin, dữ liệu trên nền tảng phải được mã hóa và sao lưu dự phòng định kỳ. Khi phát hiện dấu hiệu tấn công mạng hoặc sự cố an ninh, đơn vị phải báo cáo ngay cho Cục Thống kê tội phạm và chuyển đổi số Viện kiểm sát nhân dân tối cao để phối hợp xử lý.

Mọi hành vi vi phạm Quy định này, tùy tính chất và mức độ, sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm pháp lý; nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định pháp luật hiện hành.

Việc ban hành Quy định tạm thời về quản lý, sử dụng nền tảng Quản lý án hình sự đánh dấu bước chuyển căn bản trong tư duy vận hành tố tụng của ngành Kiểm sát  từ môi trường giấy tờ sang hồ sơ điện tử toàn trình, ký số xuyên suốt và tống đạt không tiếp xúc. Quy định không chỉ tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho ứng dụng công nghệ số trong nghiệp vụ kiểm sát, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, đồng thời phòng ngừa vi phạm, tiêu cực trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự. Đây là tiền đề quan trọng để ngành Kiểm sát nhân dân hoàn thiện hệ sinh thái tư pháp số, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới./.

Phan Hòa Hiệp - Phòng 7