Ngày 08/4/2026, Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai mở phiên tòa xét xử đối với Okoye Emeka Gabriel về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự và tội “Mua bán, trao đổi trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” quy định tại khoản 3 Điều 291 Bộ luật Hình sự; cùng Trần Nguyên Phương T, Đỗ Thị N, Nguyễn Thị Vân T về tội “Thu thập, trao đổi, mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 291 Bộ luật Hình sự; Đặng Thị Thùy D về tội “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có” quy định tại khoản 3 Điều 323 Bộ luật Hình sự.

Theo Cáo trạng, xuất phát từ nội dung đơn tố giác ngày 20/10/2023 của bà Hồ Thị S tố giác đối tượng sử dụng tài khoản Facebook tên “Steve Chen” có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản số tiền 18.052.667.300 đồng xảy ra từ ngày 16/10/2023 đến 12/11/2023, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Gia Lai xác định một số đối tượng sử dụng cùng một phương thức kết bạn, làm quen trên mạng xã hội và giới thiệu là người nước ngoài có điều kiện kinh tế, đang làm việc cho tổ chức Liên Hợp Quốc đóng quân tại nước có chiến tranh, muốn nhờ bị hại bảo lãnh, đóng tiền mua vé máy bay, bảo hiểm y tế, các chi phí đi lại để về Việt Nam sinh sống hoặc nhận giúp gói hàng có đựng nhiều tiền USD và đóng phí thông quan, thuế hải quan cho gói hàng... Sau đó giả danh tổ chức Liên Hợp Quốc, nhân viên hải quan, dịch vụ vận chuyển hàng hóa, nhân viên thuế, nhân viên sân bay gọi điện hoặc gửi email đề nghị bị hại nộp tiền vào số tài khoản ngân hàng ấn định nhằm chiếm đoạt tiền và các đối tượng liên quan.

Qua điều tra, truy tố xác định được từ năm 2022 đến năm 2023, Okoye Emeka Gabriel nhập cảnh sinh sống tại Việt Nam nhưng không có việc làm ổn định. Để kiếm thêm thu nhập và theo sự trao đổi, phân công của các đối tượng người Nigeria qua tài khoản Whatsapp, Okoye Emeka Gabriel đã tìm mua 14 tài khoản ngân hàng của người Việt Nam, trong đó có cả tài khoản mua từ Trần Nguyên Phương T, Nguyễn Thị Vân T và một số người khác với tổng số tiền 68.000.000 đồng. Sau khi mua các tài khoản,Okoye Emeka Gabriel gửi số tài khoản cho các đối tượng người Nigeria nhằm mục đích nhận tiền lừa đảo, Okoye Emeka Gabriel sẽ thực hiện công đoạn rút tiền mặt ra và hưởng lợi 02% trên tổng số tiền rút ra. Để thuận lợi cho quá trình rút tiền và hưởng lợi, Okoye Emeka Gabriel còn thỏa thuận với Đỗ Thị N, Trần Nguyên Phương T và Nguyễn Thị Vân T về việc để những đối tượng này sử dụng ứng dụng Smart banking để rút tiền đưa cho Okoye Emeka Gabriel. Mặc dù Đỗ Thị N, Trần Nguyên Phương T và Nguyễn Thị Vân T không biết nguồn gốc số tiền rút cho Okoye Emeka Gabriel do phạm tội mà có nhưng vì hám lợi, các đối tượng này vẫn thực hiện hành vi mua bán tài khoản và sử dụng tài khoản của người khác rút tiền để hưởng lợi 01% trên tổng số tiền rút. Trong 17 bị hại bị lừa đảo với cùng một phương thức trên và tổng số tiền Okoye Emeka Gabriel nhận và rút tiền từ 14 tài khoản ngân hàng trên là: 79.595.785.600 đồng (trong đó có 20.655.901.630 đồng là tiền do 17 bị hại chuyển đến)sau khi trả côngcho những người thực hiện việc nhận và rút tiền mặt cho Okoye Emeka Gabriel. Okoye Emeka Gabriel thu lợi bất chính số tiền 01% là 795.957.856 đồng.

Đây là một vụ án phạm tội có tổ chức được thực hiện trên nền tảng mạng xã hội – Không gian mạng, trong đó Okoye Emeka Gabriel thực hiện công đoạn chuyển tiếp thông tin và công đoạn rút tiền do hành vi phạm tội mà có và chuyển về cho các đối tượng chủ mưu. Hành vi phạm tội của tổ chức tội phạm này rất tinh vi nên chưa xác định được kẻ cầm đầu, tuy nhiên qua điều tra xác định được Okoye Emeka Gabriel biết được cách thức lừa đảo và hoàn toàn nhận thức được việc mua 14 tài khoản rồi gửi cho các đối tượng thì các đối tượng sẽ sử dụng 14 tài khoản này để thực hiện hành vi lừa đảo. Do đó, dù Okoye Emeka Gabriel không trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo, không biết các bị hại là ai nhưng vai trò của Okoye Emeka Gabriel là một khâu không thể thiếu, là một mắt xích quan trọng và nếu không có 14 tài khoản do Okoye Emeka Gabriel cung cấp thì các đối tượng không thể chiếm đoạt được tiền của các bị hại. Như vậy, Okoye Emeka Gabriel là đồng phạm với các đối tượng người nước ngoài (chưa xác định được nhân thân lai lịch) với vai trò giúp sức tích cực, vai trò giúp sức của Okoye Emeka Gabriel trong việc sử dụng ứng dụng Whatsapp để trao đổi, tiếp nhận thông tin tên, địa chỉ, số điện thoại của các trường hợp là người Việt Nam cho các đối tượng khác thực hiện hành vi lừa đảo. Đồng thời, Okoye Emeka Gabriel cũng là đối tượng trực tiếp mua các tài khoản ngân hàng cung cấp cho các đối tượng có liên quan để chuyển tiền sau khi lừa đảo được của các bị hại.

Trên cơ sở phân tích, đánh giá toàn diện tính chất, mức độ hành vi phạm tội, nhân thân các bị cáo và đề nghị của Viện KSND tỉnh Gia Lai tại phiên tòa. Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Okoye Emeka Gabriel mức án 15 năm tù giam về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự và 02 năm tù về tội “Mua bán trái phép tài khoản ngân hàng” quy định tại khoản 3 Điều 291 Bộ luật Hình sự; bị cáo Đặng Thị Thùy D 05 năm tù về tội “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có” quy định tại khoản 3 Điều 323 Bộ luật Hình sự; bị cáo Đỗ Thị N mức án 12 tháng tù về tội “Thu thập, trao đổi trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” quy định tại khoản 2 Điều 291 Bộ luật Hình sự; bị cáo Trần Nguyên Phương T mức án 09 tháng tù về tội “Mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” quy định tại khoản 2 Điều 291 Bộ luật Hình sự và bị cáo Nguyễn Thị Vân T mức ăn 02 năm 06 tháng cải tạo không giam giữ về tội “Mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” quy định tại khoản 1 Điều 291 Bộ luật Hình sự.

Phiên tòa xét xử nêu trên đã đảm bảo được nguyên tắc công khai, minh bạch và đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Người nước ngoài phạm tội được đảm bảo quyền bào chữa, quyền được xét xử công bằng và các quyền con người cơ bản khác; mức án đã tuyên đã mang tính răn đe nghiêm khắc, thể hiện thái độ kiên quyết của Nhà nước Việt Nam trong việc đấu tranh với tội phạm, đặc biệt là tội phạm công nghệ cao./.

Lê Thị Thu Hương